คำสั่ง  linux  เบื้องต้น

ใช้ในการเรียกดูไฟล์ หรือ  directory  ต่างๆ  
Ex  ls –l
-l จะแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับไฟล์ทั้งหมด ให้เราเห็น

ใช้ในการย้ายไปยัง  directory  ที่เราต้องการ
รูปแบบ            cd [directory name]
Ex  cd         : ไปยังที่  /root
      Cd /       :  ย้ายไปยัง /
      Cd ..      : ย้ายกลับไปยัง  directory ก่อนหน้านั้น1 ขั้น
      Cd /etc/squid       : ไปยัง directory /etc/squid

ใช้ในการแสดง  directory  ปัจจุบัน

การใช้งาน  vi


เริ่มต้นใช้งาน
        ให้เราพิมพ์ดังนี้ครับ vi ในกรณีเปิดไฟล์ใหม่ แต่ถ้ามีไฟล์เดิมอยู่แล้วก็ให้พิมพ์      vi filename (filename คือชื่อไฟล์ที่เราต้องการจะเปิด)

การใช้งาน
         เมื่อเราเปิดโปรแกรม vi ขึ้นมาแล้วอยากพิมพ์ข้อความ เราก็สามารถทำได้ดังนี้ครับ ให้กดปุ่ม I เพื่อทำให้ vi อยู่ในสถานะ Insert Mode ก่อน จากนั้นก็ทำการพิมพ์ข้อความที่ต้องการได้เลยครับ และเพื่อทำให้การพิมพ์ข้อความราบรื่น ผมมีตารางการใช้งานของคำสั่งใน vi มาให้ดูครับ

กดปุ่ม ความหมาย
             i, I    พิมพ์ข้อความ ณ ตำแหน่งที่เคอร์เซอร์อยู่
             A      พิมพ์ข้อความต่ออักษรสุดท้ายของบรรทัดที่เคอร์เซอร์อยู่
             a      พิมพ์ข้อความต่อยังตำแหน่งของเคอร์เซอร์
            ปุ่ม insert    เปลี่ยนสถานะ พิมพ์ทับ/พิมพ์แทรก
            dd    ลบข้อความ 1 บรรทัด ที่เคอร์เซอร์อยู่
            dw   ลบคำหนึ่งคำที่เคอร์เซอร์อยู่
            x      ลบตัวอักษรที่เคอร์เซอร์อยู่
            D     ลบตัวอักษรที่เคอร์เซอร์อยู่จนสุดบรรทัด
            O     เลื่อนบรรทัดที่เคอร์เซอร์อยู่ลง 1 บรรทัด และอยู่ในสถานะ insert
            o      เลื่อนบรรทัดล่างที่เคอร์เซอร์อยู่ลง 1 บรรทัด และอยู่ในสถานะ insert 
            l       เลื่อนเคอร์เซอร์ไปทางขวา
            h      เลื่อนเคอร์เซอร์ไปทางซ้าย
            k      เลื่อนอักษรขึ้นบน
            j       เลื่อนอักษรลงล่าง
           ^, home เลื่อนเคอร์เซอร์ไปต้นบรรทัด 
           $, end    เลื่อนเคอร์เซอร์ไปท้ายบรรทัด
           w     เลื่อนเคอร์เซอร์ไปยังตัวอักษรแรกของตัวถัดไป
            b     เลื่อนเคอร์เซอร์ไปยังตัวอักษรแรกของคำปัจจุบัน 
            e     เลื่อนเคอร์เซอร์ไปยังตัวอักษรสุดท้ายของคำ
         Ctrl+d   เลื่อนจอภาพลงครั้งละครึ่งจอภาพ
         Ctrl+u   เลื่อนจอภาพขึ้นครั้งละจอภาพ
          u       ยกเลิกการทำงานคำสั่งที่ผ่านมา หรือ undo นั้นเอง
       /text    ค้นหาข้อความคำว่า text จากบนลงล่าง
       ?text    ค้นหาข้อความคำว่า text จากล่างขึ้นบน 
       :w        ทำการ Save ไฟล์ปัจจุบันที่เปิดใช้งาน
       :wq Save       ไฟล์งานแล้วออกจากโปรแกรม
       :wq fn Save   ไฟล์งานโดยตั้งชื่อว่า fn แล้วออกจากโปรแกรม
       :q!       ออกจากโปรแกรมโดยไม่ทำการบันทึกไฟล์งาน


การใช้งานโปรแกรม VI เราจำเป็นที่จะต้องเข้าใจสถานะ ของโปรแกรมว่าเราทำงานอยู่ในสถานะไหน ดังนั้นเราจำเป็นที่จะต้องสังเกตที่มุมล่างซ้ายให้ดีว่าเราอยู่ใน insert mode หรือ command mode และวิธีการสลับการใช้งานของ mode ทั้งสองเราสามารถกดปุ่ม Esc เพื่อทำการสลับ Mode ได้เลย

การใช้ Pico editor


หากคุณมีความรู้สึกว่า vi มีความยุ่งยากในการใช้งาน และต้องการที่จะใช้เอดิเตอร์ที่มีลักษณะการทำงานที่ง่ายกว่า โปรแกรม pico น่าจะเป็นเอดิเตอร์ที่น่าสนใจสำหรับคุณ ได้ หากคุณเคยใช้ pine ในการส่งอีเมล์แล้ว จะเห็นได้ว่าหน้าจอของ pico นั้นคล้ายคลึงกับ โปรแกรม pine เป็นอย่างมาก
การเรียกใช้ pico สามารถทำได้ดังนี้

pico [ชื่อไฟล์]

เมื่อคุณเรียกใช้ pico โปรแกรมจะมีลักษณะเป็น full screen editor และมีการใช้งาน
ที่ค่อนข้างง่าย คุณสามารถใช้ปุ่มลูกศร, ปุ่ม PgUp , PgDn ในการเลื่อนบรรทัดขึ้นลงได้ 
และยังแสดงปุ่มพิเศษที่ต้องใช้บ่อย ๆ ที่ด้านล่างของจอภาพด้วย เช่น ปุ่มบันทึกข้อมูลลงไฟล์ 
( ^O ) , ปุ่มแสดงข้อความช่วยเหลือ ( ^G ) หรือปุ่มจบโปรแกรม ( ^X ) เป็นต้น
ปกติปุ่มฟังก์ชั่นพิเศษที่ใช้ใน pico นั้น จะมีวิธีการใช้งานในลักษณะของการกดปุ่ม
ควบคู่กับปุ่ม Control เช่น ปุ่มแสดงความช่วยเหลือ จะต้องกดปุ่ม Ctrl-G เมื่อลองกดปุ่มนี้
แล้วก็จะปรากฏหน้าต่างแสดงความช่วยเหลือขึ้นมา การจะเลื่อนให้ pico แสดงข้อความ
ช่วยเหลือหน้าถัดไปจะต้องกดปุ่ม Ctrl-V ถ้าจะดูหน้าย้อนกลับหรือทำหน้าที่ผ่านไปแล้วจะ
ต้องกดปุ่ม Ctrl-Y และถ้าจะออกจากหน้าจอแสดงความช่วยเหลือก็ให้กดปุ่ม Ctrl-X คุณจะสามารถอ่านคำอธิบายความหมายของปุ่มพิเศษเหล่านี้ได้จากหน้าจอแสดงความช่วยเหลือ
 ปุ่มฟังก์พิเศษอื่น ๆ ที่น่าสนใจใน pico
Ctrl – X (F2) ออกจากโปรแกรม pico ( ถ้ามีการแก้ไขจะถามว่าบันทึกไฟล์ หรือไม่ ) 
Ctrl – O (F3) บันทึกไฟล์
Ctrl – J (F4) เชื่อมบรรทัดอื่นให้เป็นบรรทัดเดียวกัน
Ctrl – R (F5) อ่านไฟล์เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของข้อความที่กำลังแก้ไข เมื่อกด
ปุ่มนี้จะให้คุณใส่ชื่อไฟล์ที่ต้องการ หรือคุณสามารถกดปุ่ม 
Ctrl – T เพื่อเลือกไฟล์ที่ต้องการได้ โดยเมื่อกดปุ่ม Ctrl – T 
แล้วจะเข้าสู่โหมดของ Browser ซึ่งในโหมดนี้คุณสามารถใช้
ปุ่มลูกศรในการเลือกไฟล์ต่าง ๆ ได้ เมื่อได้ไฟล์ที่ต้องการแล้วก็กดปุ่ม Enter : pico ก็จะแทรกไฟล์ที่เราเลือกไว้เข้าไปในไฟล์เดิมตรงบรรทัดที่เคอร์เซอร์อยู่ และในโหมดของ Browser นี้ ทางตอนล่างก็จะมีรายชื่อ function key ต่าง ๆ เพื่อช่วยเหลือในการใช้งานเช่นเดียวกับหน้าจอหลักของ pico 
Ctrl – W (F6) ค้นหาคำที่ต้องการ
Ctrl - ^ ระบายแถบสีเลือกข้อความที่ต้องการ
Ctrl – K (F9) ตัดข้อความที่เลือกไว้ นำไปเก็บในบัฟเฟอร์
Ctrl – U นำข้อความที่อยู่ในบัฟเฟอร์ ออกมาใส่กลับไปในข้อความตรง
ตำแหน่งที่เคอร์เซอร์อยู่ เหมือนกับการ Paste นั่นเอง
Ctrl – C (F11) บอกตำแหน่งปัจจุบันของเคอร์เซอร์
Ctrl – T (F12) เรียกตัวตรวจสอบการสะกดคำ โดยเมื่อกดปุ่ม Ctrl – T แล้วโปรแกรมตรวจสอบการสะกดคำจะตรวจสอบตำต่าง ๆ และหากพบคำที่คาดว่าผิดก็จะแสดงแถบสีตรงคำนั้นและแสดง 
prompt ว่า Edit a replacement [ คำที่คาดว่าสะกดผิด ] ซึ่คุณสามารถแก้ไขคำนั้น ได้เลย หรือหากไม่ต้องการแก้ไขก็เคาะ Enter ผ่านไปได้เลย การออกจากโหมดตรวจสอบการสะกดคำนี้ทำได้โดยการกดปุ่ม Ctrl – C
Ctrl – B เลื่อนเคอร์เซอร์กลับไปหนึ่งตัวอักษร 
Ctrl – F เลื่อนเคอร์เซอร์ไปข้างหน้าหนึ่งตัวอักษร
Ctrl – P เลื่อนเคอร์เซอร์ย้อนกลับไปหนึ่งบรรทัด
Ctrl – N เลื่อนเคอร์เซอร์ไปบรรทัดถัดไป
Ctrl – A เลื่อนเคอร์เซอร์ไปยังต้นบรรทัด
Ctrl – E เลื่อนเคอร์เซอร์ไปยังท้ายบรรทัด
Ctrl – L รีเฟรชหน้าจอการแสดงผล

Home